YAPAY ZEKA TARİHÇESİ

Yapay zeka, dün sabah laboratuvardan çıkmış bir teknoloji değildir. Yetmiş yılı aşkın felsefi, matematiksel ve mühendislik birikiminin olgunlaşmış bir meyvesidir ve kronolojik sırası;

✓[1950] Alan Turing (Makineler düşünebilir mi? / Turing Testi)

✓[1956] Dartmouth Konferansı (Yapay Zeka teriminin doğuşu)

✓[1960'lar-70'ler] Uzman Sistemler Dönemi (Kural tabanlı yazılımlar)

✓[1970'ler-80'ler] Birinci ve İkinci Yapay Zeka Kışları (Finansman kesintileri)

✓[1997] IBM Deep Blue (Kasparov'un yenilmesi / Sembolik zafer)

✓[2012] Derin Öğrenme Devrimi (ImageNet başarısı / GPU'ların yükselişi)

✓[2017] Transformer Mimarisi (Google - " Attention Is All You Need")

✓[2020'ler] Üretken Yapay Zeka (ChatGPT, Claude, Midjourney vb.)

Alan Turing ve Bilimsel Temeller (1950)

İngiliz matematikçi Alan Turing, "Computing Machinery and Intelligence" makalesinde taklit oyununu (Turing Testi) önerdi. Eğer bir insan, duvarın arkasındaki muhatabının makine mi yoksa insan mı olduğunu ayırt edemiyorsa, o makine zeki kabul edilmeliydi.

Dartmouth Konferansı (1956)

John McCarthy, Marvin Minsky, Claude Shannon ve Nathaniel Rochester gibi dehalar bir araya gelerek "Artificial Intelligence" (Yapay Zeka) terimini ilk kez literatüre kazandırdı. İyimserlik o kadar yüksekti ki, birkaç on yıl içinde insan düzeyinde zekanın çözüleceği düşünülüyordu.

Uzman Sistemler ve Hayal Kırıklıkları

Bilgisayarlara binlerce "EĞER / İSE" kuralı yüklenerek uzman doktorlar veya mühendisler taklit edilmeye çalışıldı. Ancak bu sistemlerin esnek olmaması ve beklenmedik durumlarda çökmesi, yatırımcıların geri çekilmesine ve tarihe "Yapay Zeka Kışları" olarak geçen durgunluk dönemlerine yol açtı.

Büyük Veri ve GPU Devrimi (2012)

İnternetin yaygınlaşmasıyla biriken devasa veri yığınları ile ekran kartlarının (GPU) paralel işlem gücü birleşti. Yapay sinir ağları, insan müdahalesi olmadan resimlerdeki nesneleri tanımada insan seviyesini aşmayı başardı.

Transformer ve Dikkat Mekanizması (2017)

Google araştırmacılarının yayımladığı "Attention Is All You Need" makalesi, dil işleme teknolojisinde yeni bir çağ açtı. Bu mimari, günümüzün üret

Kaynak: "YAPAY ZEKA Tehdit mi? Fırsat mı? R. Savaş Uluçay" kitabından